دستگاه های بوجاری بر اساس نوع جداسازی به مدل های سرندی، بادی، سنگ گیر، ثقلی، طولی و سورتینگ نوری تقسیم می شوند. انتخاب درست به نوع محصول، جنس ناخالصی، ظرفیت، میزان خلوص مورد انتظار و مقدار قابل قبول هدررفت محصول سالم بستگی دارد.
انتخاب دستگاه بوجاری فقط با گفتن نام محصول، مانند گندم، جو، نخود یا لوبیا، کامل نمی شود. دو دستگاه که هر دو برای بوجاری حبوبات معرفی می شوند، ممکن است از نظر روش جداسازی، تعداد سرند، سیستم مکش، ظرفیت واقعی و نوع خروجی تفاوت زیادی داشته باشند.
نکته مهم این است که هر دستگاه برای جدا کردن یک یا چند نوع ناخالصی مناسب است. سرند برای اختلاف اندازه کار می کند، جریان هوا مواد سبک را جدا می کند، سنگ گیر بر اختلاف وزن مخصوص تکیه دارد و سورتینگ نوری عیب های قابل تشخیص از نظر رنگ و ظاهر را جدا می کند.
بنابراین پرسش درست این نیست که «بهترین دستگاه بوجاری کدام است؟» پرسش درست این است:
برای محصول من، با این نوع ناخالصی و این ظرفیت، کدام روش جداسازی مناسب تر است؟
در ادامه با ما در بخش وبلاگ شرکت آزرکو همراه باشید تا به صورت کامل به بررسی انواع دستگاه های بوجاری و نوع کاربر آنها صحبت کنیم.
انواع دستگاه بوجاری چه تفاوتی با هم دارند؟
| نوع دستگاه | مبنای جداسازی | مناسب برای جداسازی | محدودیت اصلی |
|---|---|---|---|
| سرند بوجاری | اندازه و گاهی شکل | ذرات بزرگ، ریز، دانه های شکسته و سایز بندی | برای ناخالصی هم اندازه با محصول مناسب نیست |
| دستگاه باد یا آسپیراتور | رفتار ماده در جریان هوا | گرد و غبار، کاه، پوسته و مواد سبک | سنگ و مواد هم وزن را جدا نمی کند |
| پیش پاک کن یا اسکالپر | اندازه و جداسازی اولیه | کلوخه، ساقه، چوب و مواد درشت | برای پاک سازی نهایی کافی نیست |
| سنگ گیر | وزن مخصوص و چگالی | سنگ، شیشه، کلوخه سنگین و فلزات سنگین | به خوراک یکنواخت و تنظیم دقیق نیاز دارد |
| جداکننده ثقلی | وزن مخصوص دانه | دانه پوک، سبک، آسیب دیده و ناسالم | برای افزایش دقت به محصولی با اندازه نسبتا یکنواخت نیاز دارد |
| سیلندر حفره دار یا تریور | طول و شکل | دانه های کوتاه یا بلند و برخی بذرهای مزاحم | برای همه محصولات و همه ناخالصی ها مناسب نیست |
| سورتینگ نوری | رنگ، شکل و عیب ظاهری | دانه تغییر رنگ داده، کپک زده، سوخته یا دارای عیب قابل مشاهده | هزینه و پیچیدگی بیشتری دارد و جای همه تجهیزات اولیه را نمی گیرد |
| دستگاه ترکیبی | ترکیب چند روش | خطوطی که چند مرحله پاک سازی لازم دارند | تعمیر، تنظیم و تغییر محصول می تواند پیچیده تر باشد |
پاک کننده های سرندی صنعتی معمولا برای پیش پاک سازی، پاک سازی نهایی و درجه بندی استفاده می شوند و برخی مدل ها امکان ترکیب سرند و مکش هوا را دارند.
دستگاه بوجاری چیست و بر چه اساسی کار می کند؟
بوجاری یعنی جدا کردن محصول اصلی از مواد ناخواسته ای که همراه آن وارد خط شده اند. این مواد ممکن است شامل خاک، گرد و غبار، کاه، ساقه، سنگ، دانه های شکسته، دانه های پوک، بذر علف هرز یا دانه های تغییر رنگ داده باشند.
برای آشنایی کامل میتوانید مقاله دستگاه بوجاری چیست؟ را مطالعه کنید.
ماشین های بوجاری از تفاوت های فیزیکی میان محصول اصلی و ناخالصی استفاده می کنند:
- اندازه
- ضخامت
- طول
- شکل
- وزن مخصوص
- رفتار در برابر جریان هوا
- رنگ و ویژگی های ظاهری
برای مثال، کاه معمولا از گندم سبک تر است، بنابراین می توان آن را با مکش هوا جدا کرد. اما سنگی که تقریبا هم اندازه گندم است، با سرند معمولی جدا نمی شود و به سنگ گیر نیاز دارد.
دستگاه سرند بوجاری
سرند بوجاری، یکی از پایه ای ترین و پرکاربردترین ماشین های پاک سازی غلات و حبوبات است. این دستگاه محصول را از روی توری، ورق پانچ یا مش عبور می دهد و ذرات را بر اساس اندازه جدا می کند.
سرند می تواند به صورت لرزشی، رفت و برگشتی یا دورانی ساخته شود. در مدل های چند طبقه، هر طبقه با مش متفاوت، یک برش جداگانه ایجاد می کند.
سرند چه موادی را جدا می کند؟
- کلوخه های بزرگ
- ساقه و چوب
- ذرات ریز خاک
- شن ریز
- دانه های خیلی کوچک
- دانه های شکسته
- بخشی از دانه های غیر هم اندازه
- مواد درشت تر از محصول اصلی
ماشین های سرندی با انتخاب مش مناسب می توانند علاوه بر پاک سازی، محصول را بر اساس اندازه نیز درجه بندی کنند. در منابع فنی فرآوری بذر، عملیات سرند به دو نقش اصلی تقسیم می شود: جدا کردن مواد بزرگ تر از محصول و جدا کردن مواد کوچک تر از آن.
تفاوت سرند دورانی و سرند لرزشی
سرند دورانی معمولا برای کار پیوسته، پاک سازی اولیه و جابه جایی حجم قابل توجهی از محصول مناسب است. ساختار استوانه ای و حرکت چرخشی آن باعث می شود محصول در طول مسیر با مش در تماس باشد.
سرند لرزشی معمولا برای کنترل دقیق تر حرکت محصول روی طبقات و ایجاد چند مرحله جداسازی استفاده می شود. امکان تعویض مش و تنظیم شیب و سرعت لرزش، انعطاف آن را بیشتر می کند.
انتخاب میان این دو به نوع محصول، میزان ناخالصی، میزان دقت مورد انتظار و ظرفیت خط بستگی دارد. نمی توان فقط بر اساس نام «سرند دورانی» یا «سرند لرزشی» یکی را همیشه بهتر دانست.
محدودیت سرند
اگر ناخالصی و محصول اصلی از نظر اندازه بسیار شبیه باشند، سرند به تنهایی نتیجه کاملی نمی دهد. برای مثال، سنگی که هم اندازه نخود است یا دانه پوکی که ابعاد آن با دانه سالم تفاوت چندانی ندارد، ممکن است از همان مسیر محصول سالم عبور کند.
دستگاه باد بوجاری و آسپیراتور
دستگاه باد یا آسپیراتور با ایجاد جریان کنترل شده هوا، مواد سبک را از محصول اصلی جدا می کند. این دستگاه ممکن است به صورت مستقل ساخته شود یا در ساختار یک دستگاه بوجاری چند مرحله ای قرار بگیرد.
دستگاه باد برای چه موادی مناسب است؟
- گرد و غبار
- کاه
- پوسته
- خاشاک
- برگ های خشک
- دانه های بسیار سبک
- ذرات معلق و سبک
در پاک کننده های هوا و سرند، هوا معمولا برای جدا کردن مواد سبک و سرند برای جدا کردن مواد بزرگ و کوچک استفاده می شود. این ترکیب، یکی از رایج ترین روش های پاک سازی اولیه و عمومی است.
نکته مهم درباره تنظیم مکش
اگر مکش خیلی ضعیف باشد، بخشی از مواد سبک باقی می ماند. اگر مکش بیش از حد باشد، ممکن است بخشی از محصول سالم، به ویژه دانه های سبک یا شکسته، وارد خروجی ضایعات شود.
بنابراین قدرت فن به تنهایی معیار کیفیت نیست. امکان تنظیم مکش، طراحی کانال هوا، یکنواختی خوراک و کنترل گرد و غبار اهمیت بیشتری دارند.
پیش پاک کن یا اسکالپر
پیش پاک کن برای حذف ناخالصی های درشت پیش از ورود محصول به مراحل دقیق تر استفاده می شود. هدف آن این نیست که محصول نهایی را به بالاترین خلوص برساند؛ هدف اصلی، کم کردن بار اضافی از روی تجهیزات بعدی است.
پیش پاک کن معمولا چه چیزهایی را جدا می کند؟
- ساقه های بلند
- چوب
- کلوخه های بزرگ
- تکه های بزرگ کیسه یا نخ
- برگ و ضایعات درشت
- مواد خارجی بزرگ تر از دانه
قرار دادن پیش پاک کن در ابتدای خط می تواند از گرفتگی سرندهای ظریف تر و ورود مواد درشت به سنگ گیر یا تجهیزات حساس جلوگیری کند. در خطوط فرآوری غلات، مدل های مختلف پاک کننده برای پیش پاک سازی، پاک سازی نهایی و درجه بندی در نظر گرفته می شوند.
دستگاه سنگ گیر
سنگ گیر یا Destoner برای جدا کردن سنگ و سایر مواد سنگین از محصول به کار می رود. تفاوت اصلی سنگ گیر با سرند این است که سنگ گیر می تواند موادی را جدا کند که از نظر اندازه شبیه محصول هستند اما وزن مخصوص بیشتری دارند.
سنگ گیر چگونه کار می کند؟
در یک فرآیند معمول:
- محصول روی یک سطح لرزان وارد می شود.
- هوا از زیر سطح عبور می کند.
- مواد سبک تر و محصول سالم در یک لایه قرار می گیرند.
- مواد سنگین مانند سنگ و شیشه در لایه پایین تر قرار می گیرند.
- حرکت سطح و شیب دستگاه، این دو گروه را به خروجی های متفاوت هدایت می کند.
سنگ گیر با ترکیب هوا، لرزش و اختلاف چگالی، می تواند سنگ و مواد سنگین را حتی زمانی که اندازه آنها به محصول نزدیک است جدا کند.
سنگ گیر برای چه محصولاتی مهم است؟
- گندم
- جو
- نخود
- لوبیا
- عدس
- برنج
- دانه های روغنی
- بذر
- خشکبار دانه ای
آیا سرند می تواند جای سنگ گیر را بگیرد؟
در بیشتر موارد، خیر. سرند اندازه را بررسی می کند، اما سنگ گیر وزن مخصوص را بررسی می کند. اگر سنگ و محصول هم اندازه باشند، سرند نمی تواند این تفاوت را به خوبی تشخیص دهد.
جداکننده ثقلی یا میز ثقلی
جداکننده ثقلی برای جداسازی ذراتی به کار می رود که اندازه آنها شبیه هم است اما وزن مخصوص متفاوتی دارند.
برای مثال، ممکن است دو دانه از نظر طول و عرض تقریبا مشابه باشند، اما یکی سالم و پر باشد و دیگری پوک، چروکیده، آسیب دیده یا دارای وزن کمتر باشد. در چنین شرایطی، سرند معمولی عملکرد محدودی دارد و جداکننده ثقلی می تواند مرحله دقیق تری ایجاد کند.
جداکننده های ثقلی زمانی کاربرد دارند که جداسازی با سرند و مکش هوا به حد خود رسیده باشد. این ماشین با ایجاد بستر هوادهی شده روی سطح شیب دار، ذرات را بر اساس وزن مخصوص در مسیرهای مختلف هدایت می کند.
تفاوت سنگ گیر و جداکننده ثقلی
| معیار | سنگ گیر | جداکننده ثقلی |
|---|---|---|
| هدف اصلی | حذف سنگ و مواد سنگین خارجی | تفکیک دانه های سالم و ناسالم بر اساس وزن |
| نوع خوراک | معمولا محصولی که پیش پاک سازی شده است | محصول نسبتا یکنواخت و تمیز |
| خروجی | محصول سالم و مواد سنگین | چند کسر بر اساس وزن مخصوص |
| کاربرد رایج | حفاظت از تجهیزات و افزایش ایمنی | افزایش کیفیت و یکنواختی محصول |
| حساسیت به تنظیمات | هوا، شیب، لرزش و نرخ خوراک | هوا، شیب، لرزش و نرخ خوراک |
در برخی خطوط بذر، استفاده از پاک کننده هوا و سرند به همراه جداکننده ثقلی، حداقل فرآیند پیشنهادی برای رسیدن به کیفیت بالاتر در نظر گرفته می شود. برای بذرهای کشیده یا محصولات دارای ناخالصی های هم اندازه، ممکن است جداکننده طولی هم لازم باشد.
تریور یا سیلندر حفره دار
تریور یا سیلندر حفره دار، محصول را بر اساس طول یا شکل جدا می کند. سطح داخلی استوانه دارای حفره هایی است که دانه های کوتاه تر یا گردتر را در خود می گیرد و آنها را به مسیر جداگانه منتقل می کند.
این دستگاه می تواند برای جدا کردن:
- دانه های کوتاه از دانه های بلند
- برخی بذرهای علف هرز
- دانه های شکسته
- ناخالصی های کشیده یا کوتاه
- مواد دارای تفاوت مشخص در طول
به کار رود.
سیلندر حفره دار برای جداسازی طولی گندم، جو دوسر، ذرت، برنج، عدس و برخی مواد دانه ای استفاده می شود.
این دستگاه با سرند تفاوت دارد. سرند معمولا قطر، عرض یا ضخامت را بررسی می کند، اما تریور بیشتر به طول و شکل دانه واکنش نشان می دهد.
سورتینگ نوری یا رنگی
سورتینگ نوری معمولا در مراحل پیشرفته تر خط به کار می رود. این دستگاه با استفاده از دوربین، نور، نرم افزار تشخیص و سیستم پرتاب هوا، دانه هایی را که از نظر رنگ، شکل یا عیب ظاهری با محصول سالم تفاوت دارند جدا می کند.
سورتینگ نوری برای چه مواردی مناسب است؟
- دانه های تغییر رنگ داده
- دانه های سوخته
- دانه های کپک زده یا دارای لکه قابل مشاهده
- مواد خارجی پلاستیکی یا رنگی
- دانه های متفاوت از نظر ظاهر
- بعضی عیوبی که با سرند و سنگ گیر قابل تشخیص نیستند
در ماشین های سورتینگ نوری، دوربین ها ویژگی هایی مانند رنگ، شکل و اندازه را تحلیل می کنند و سیستم پرتاب، ذرات انتخاب شده را از جریان اصلی خارج می کند.
آیا سورتینگ نوری جایگزین بوجاری است؟
خیر. سورتینگ نوری معمولا مکمل بوجاری است، نه جایگزین کامل آن. اگر گرد و غبار، کاه، سنگ و ذرات درشت پیش از ورود به سورتینگ جدا نشده باشند، ظرفیت و دقت دستگاه نوری کاهش پیدا می کند.
به همین دلیل، در یک خط کامل معمولا ابتدا پاک سازی اولیه و جداسازی مکانیکی انجام می شود و سپس سورتینگ نوری برای عیب های ظاهری باقی مانده به کار می رود.
دستگاه های ترکیبی و چند مرحله ای
برخی دستگاه ها چند روش جداسازی را در یک شاسی ترکیب می کنند؛ برای مثال:
- سرند و مکش هوا
- سرند و جداکننده ثقلی
- پیش پاک کن و آسپیراتور
- سرند، باد و سایز بندی
- چند طبقه سرند با خروجی های جداگانه
مزیت دستگاه ترکیبی، اشغال فضای کمتر و کاهش تعداد تجهیزات مستقل است. اما این مدل همیشه بهترین انتخاب نیست.
چه زمانی دستگاه های جدا از هم بهتر هستند؟
دستگاه های مستقل و مدولار می توانند انتخاب بهتری باشند اگر:
- چند محصول متفاوت فرآوری می کنید.
- ممکن است در آینده ظرفیت خط افزایش پیدا کند.
- بخواهید فقط یک بخش از خط را ارتقا دهید.
- تعمیر یا شستشوی ساده تر اهمیت داشته باشد.
- بخواهید دستگاه سنگ گیر یا جداکننده را بعدا اضافه کنید.
- عملکرد هر مرحله را جداگانه کنترل کنید.
چه زمانی دستگاه ترکیبی مناسب تر است؟
دستگاه ترکیبی می تواند برای کارگاه هایی مناسب باشد که:
- فضای محدودی دارند.
- محصول و ظرفیت آنها تقریبا ثابت است.
- به یک فرآیند عمومی و ساده نیاز دارند.
- هزینه اولیه و تعداد تجهیزات برایشان اولویت دارد.
هیچ کدام از این دو مدل همیشه برتر نیستند. انتخاب باید بر اساس نوع محصول، تنوع کاری، امکان توسعه، خدمات و میزان دقت مورد انتظار انجام شود.
دسته بندی دستگاه ها بر اساس مقیاس کاری
دستگاه های کوچک یا کارگاهی
این مدل ها معمولا برای حجم پایین تر، فضای محدود و کسب و کارهای کوچک طراحی می شوند. ممکن است با برق تک فاز کار کنند و تعویض مش یا تنظیمات آنها ساده تر باشد.
محدودیت اصلی این مدل ها، ظرفیت پایین تر و تعداد کمتر مراحل جداسازی است. برای محصولی با ناخالصی پیچیده، یک دستگاه کوچک ممکن است به تنهایی پاسخگو نباشد.
دستگاه های نیمه صنعتی
این دستگاه ها برای کارگاه های بسته بندی و واحدهای متوسط مناسب هستند. معمولا ظرفیت بالاتر، فن قوی تر، سرندهای قابل تعویض و کنترل بیشتری نسبت به مدل های کوچک دارند.
دستگاه های صنعتی
دستگاه های صنعتی برای کار مداوم، ظرفیت بالا و اتصال به تجهیزات دیگر مانند بالابر، نوار نقاله، مخزن و بسته بندی طراحی می شوند. در این مدل ها، یکنواختی خوراک، کنترل گرد و غبار، دسترسی برای تعمیر و هماهنگی تجهیزات اهمیت زیادی دارد.
نکته مهم این است که صنعتی بودن به تنهایی به معنی جداسازی بهتر نیست. اگر مش اشتباه باشد، نرخ خوراک زیاد باشد یا مکش درست تنظیم نشود، دستگاه بزرگ هم می تواند محصول سالم را از دست بدهد.
برای هر نوع ناخالصی کدام دستگاه مناسب است؟
| ناخالصی یا مشکل | دستگاه پیشنهادی | دلیل |
|---|---|---|
| کاه و خاشاک سبک | آسپیراتور یا مکنده | اختلاف رفتار در جریان هوا |
| گرد و غبار | آسپیراتور و غبارگیر | حذف ذرات سبک و معلق |
| سنگ هم اندازه با محصول | سنگ گیر | اختلاف وزن مخصوص |
| دانه شکسته کوچک | سرند با مش مناسب | اختلاف اندازه |
| کلوخه و قطعات درشت | پیش پاک کن یا سرند | اختلاف اندازه |
| دانه پوک و سبک | جداکننده ثقلی | اختلاف وزن مخصوص |
| دانه کوتاه یا بلند | تریور یا سیلندر حفره دار | اختلاف طول |
| دانه تغییر رنگ داده | سورتینگ نوری | اختلاف رنگ و ظاهر |
| محصول با چند نوع ناخالصی | خط چند مرحله ای | ترکیب چند روش جداسازی |
تفاوت خلوص و بازیابی در عملکرد دستگاه
یکی از مهم ترین نکاتی که هنگام خرید دستگاه نادیده گرفته می شود، تفاوت میان «خلوص» و «بازیابی» است.
- خلوص یعنی چه مقدار از خروجی قابل قبول، محصول سالم است.
- بازیابی یعنی چه مقدار از محصول سالم ورودی در خروجی اصلی حفظ شده است.
ممکن است یک دستگاه با سخت گیری زیاد، محصول بسیار تمیزی تولید کند؛ اما هم زمان مقدار زیادی محصول سالم را هم به خروجی ضایعات بفرستد.
مثال فرضی
فرض کنیم ورودی دستگاه ۱۰۰۰ کیلوگرم باشد:
- ۹۵۰ کیلوگرم ماده مطلوب
- ۵۰ کیلوگرم ناخالصی
پس از جداسازی:
- خروجی اصلی: ۹۴۰ کیلوگرم
- ۹۳۵ کیلوگرم ماده مطلوب
- ۵ کیلوگرم ناخالصی
- خروجی فرعی: ۶۰ کیلوگرم
- ۱۵ کیلوگرم ماده مطلوب
- ۴۵ کیلوگرم ناخالصی
در این حالت:
- خلوص خروجی اصلی حدود ۹۹.۵ درصد است.
- بازیابی ماده مطلوب در خروجی اصلی حدود ۹۸.۴ درصد است.
- خروجی فرعی از نظر حذف ناخالصی عملکرد خوبی دارد، اما ۱۵ کیلوگرم محصول سالم نیز در آن از دست رفته است.
پس هنگام تست دستگاه فقط نباید پرسید «محصول چقدر تمیز شد؟» باید پرسید:
- چه مقدار محصول سالم در خروجی اصلی باقی ماند؟
- چه مقدار محصول سالم وارد ضایعات شد؟
- خلوص خروجی اصلی چقدر است؟
- آیا امکان تنظیم دستگاه برای تعادل بهتر وجود دارد؟
چیدمان معمول تجهیزات در یک خط بوجاری
ترتیب تجهیزات باید بر اساس نمونه واقعی محصول تعیین شود، اما یک آرایش رایج می تواند چنین باشد:
- مخزن دریافت یا ورودی محصول
- پیش پاک کن برای مواد درشت
- سرند برای جداسازی ریز و درشت
- آسپیراتور برای مواد سبک و گرد و غبار
- سنگ گیر برای سنگ و مواد سنگین
- جداکننده ثقلی برای دانه های سبک و پوک
- تریور برای جداسازی طولی، در صورت نیاز
- سورتینگ نوری برای عیوب رنگی و ظاهری
- نوار نقاله، بالابر و مخزن های خروجی
- دستگاه بسته بندی یا پرکن
این ترتیب قطعی و یکسان برای همه محصولات نیست. برای یک محصول ساده ممکن است فقط سرند و مکنده کافی باشد. برای بذر یا محصولی با استاندارد خلوص بالا، مراحل بیشتری لازم است.
قرار دادن سنگ گیر پس از پیش پاک سازی می تواند به ایجاد جریان یکنواخت تر و عملکرد پایدارتر کمک کند؛ زیرا گرد و غبار و مواد سبک کمتر مزاحم جریان هوای دستگاه می شوند.
راهنمای انتخاب دستگاه بوجاری
گام اول: نمونه محصول را بررسی کنید
پیش از خرید، از محصول واقعی نمونه بگیرید و ناخالصی ها را جداگانه شناسایی کنید:
- مواد سبک
- مواد درشت
- مواد ریز
- سنگ و کلوخه
- دانه شکسته
- دانه پوک
- دانه تغییر رنگ داده
- بذر علف هرز یا محصول دیگر
گام دوم: ظرفیت را به صورت ساعتی مشخص کنید
به جای عبارت هایی مانند «دستگاه پرقدرت» یا «ظرفیت بالا»، ظرفیت را با واحد مشخص بپرسید:
- چند کیلوگرم در ساعت؟
- با کدام محصول؟
- با چه درصدی از ناخالصی؟
- با چه میزان خلوص خروجی؟
- با چه میزان بازیابی؟
- در چه شرایطی از نظر رطوبت؟
ظرفیت اعلامی بدون مشخص کردن محصول و شرایط تست، معیار مناسبی برای مقایسه دو دستگاه نیست.
گام سوم: هدف اصلی خود را مشخص کنید
آیا هدف شما:
- پاک سازی اولیه است؟
- تولید محصول تمیز برای بسته بندی است؟
- درجه بندی اندازه است؟
- حذف سنگ و مواد سنگین است؟
- آماده سازی بذر است؟
- کاهش دانه شکسته است؟
- حذف دانه های ناسالم و تغییر رنگ داده است؟
هر هدف ممکن است به یک دستگاه یا ترکیبی از چند دستگاه نیاز داشته باشد.
گام چهارم: تست نمونه بخواهید
مهم ترین بخش خرید، تست با محصول واقعی شماست. تست باید با همان محصول، همان نوع ناخالصی و تا حد امکان با ظرفیت نزدیک به شرایط کاری انجام شود.
از فروشنده بخواهید این موارد را ثبت کند:
- وزن ورودی
- وزن خروجی اصلی
- وزن هر خروجی فرعی
- مقدار محصول سالم در هر خروجی
- درصد خلوص خروجی اصلی
- میزان هدررفت
- تنظیمات فن، لرزش و مش
- سرعت یا نرخ خوراک
گام پنجم: تجهیزات جانبی را بررسی کنید
گاهی خود دستگاه مناسب است، اما تجهیزات اطراف آن باعث افت عملکرد می شوند. موارد مهم عبارت اند از:
- بالابر
- نوار نقاله
- مخزن خوراک
- سیستم غبارگیر
- خروجی های مستقل
- تابلو برق
- کنترل سرعت
- دسترسی برای تعویض مش
- مسیر شستشو و نظافت
- قطعات یدکی
- خدمات پس از فروش
در ادامه تعدادی از دستگاه بوجای شرکت آزرکو را می توانید مشاهده کنید.
- دستگاه سرند بوجاری آزرکو مدل MCSB
- دستگاه سرند بوجاری مدل MCSA آزرکو
- سرند آزرکو مدل MSPA
- سرند پوسته‌گیر آجیل و خشکبار آزرکو مدل NHSA
- سرند بسته گیر آجیل و خشکبار آزرکو مدل NCWA
- دستگاه پوست‌گیر مغز خشکبار آزرکو مدل NKSA
اشتباهات رایج هنگام خرید دستگاه بوجاری
اشتباه اول: انتخاب دستگاه فقط بر اساس ظرفیت اعلامی
ظرفیت بالاتر همیشه به معنی نتیجه بهتر نیست. ممکن است دستگاهی در ظرفیت پایین تر، برای محصول خاص شما خلوص و بازیابی بهتری ایجاد کند.
اشتباه دوم: تصور اینکه یک دستگاه همه کارها را انجام می دهد
دستگاهی که با سرند و فن کار می کند، لزوما نمی تواند سنگ هم اندازه، دانه پوک یا دانه تغییر رنگ داده را با دقت جدا کند.
اشتباه سوم: استفاده از مش یکسان برای محصولات مختلف
هر محصول شکل، اندازه و رفتار متفاوتی دارد. تعویض مش و تنظیم هوا برای محصول جدید ممکن است ضروری باشد.
اشتباه چهارم: بی توجهی به محصول سالم موجود در ضایعات
اگر فقط خروجی اصلی را بررسی کنید، ممکن است متوجه نشوید که مقدار زیادی محصول سالم در خروجی فرعی از دست رفته است.
اشتباه پنجم: خرید دستگاه بدون آزمایش نمونه
تصاویر دستگاه، تعداد طبقات سرند و قدرت موتور، جای تست محصول واقعی را نمی گیرند.
اشتباه ششم: یکی دانستن بوجاری و سورتینگ
بوجاری بیشتر برای جداسازی فیزیکی بر اساس اندازه، وزن و رفتار هواست. سورتینگ نوری برای تشخیص رنگ، شکل و عیوب ظاهری استفاده می شود. این دو معمولا مکمل یکدیگر هستند.
اشتباه هفتم: نادیده گرفتن امکان توسعه خط
اگر احتمال افزایش ظرفیت یا اضافه شدن محصول جدید وجود دارد، خط مدولار می تواند انعطاف بیشتری نسبت به یک دستگاه کاملا یکپارچه داشته باشد.
آیا خرده گیر و جوگیر همان سنگ گیر است؟
خیر، این نام ها لزوما به یک نوع دستگاه اشاره نمی کنند. در بازار ممکن است نام های «خرده گیر»، «جوگیر»، «دانه گیر» یا «سنگ گیر» برای ماشین های متفاوتی به کار رود.
هنگام مقایسه، به نام دستگاه اکتفا نکنید. این چهار سوال را بپرسید:
- مبنای جداسازی چیست؟
- خروجی های دستگاه چه هستند؟
- دستگاه برای حذف کدام ناخالصی طراحی شده است؟
- تست واقعی روی محصول مشابه شما انجام شده است یا نه؟
در یک دستگاه، «خرده گیر» ممکن است به جداسازی دانه های کوچک یا شکسته اشاره کند؛ در دستگاهی دیگر ممکن است هدف، جدا کردن بخشی از محصول بر اساس وزن یا شکل باشد. مشخصات فنی و نمونه خروجی، معیار دقیق تری از نام تجاری دستگاه است.
سوالات متداول
بهترین دستگاه بوجاری برای حبوبات کدام است؟
یک مدل ثابت برای همه حبوبات وجود ندارد. برای حذف خاک و ذرات ریز، سرند و مکش هوا مناسب هستند؛ برای سنگ، سنگ گیر و برای دانه های پوک یا سبک، جداکننده ثقلی مناسب تر است. انتخاب نهایی باید با تست نمونه انجام شود.
دستگاه بوجاری گندم و جو چه تفاوتی با دستگاه حبوبات دارد؟
اصل کار مشابه است، اما اندازه، شکل، وزن، رطوبت و نوع ناخالصی محصول متفاوت است. به همین دلیل مش ها، شدت مکش، سرعت خوراک و تنظیمات دستگاه باید متناسب با محصول تغییر کند.
آیا دستگاه بوجاری می تواند دانه های شکسته را جدا کند؟
اگر دانه شکسته از نظر اندازه یا شکل با دانه سالم تفاوت کافی داشته باشد، سرند می تواند بخشی از آن را جدا کند. اگر اندازه دانه سالم و شکسته نزدیک باشد، ممکن است به تجهیزات دیگری مانند تریور، جداکننده ثقلی یا سورتینگ نیاز باشد.
برای جدا کردن سنگ از حبوبات چه دستگاهی لازم است؟
اگر سنگ و حبوبات از نظر اندازه نزدیک باشند، دستگاه سنگ گیر مناسب تر از سرند است؛ زیرا سنگ گیر از اختلاف وزن مخصوص استفاده می کند.
آیا دستگاه بوجاری برای برنج مناسب است؟
بله، اما تنظیمات دستگاه باید برای اندازه، شکل و حساسیت برنج انجام شود. در برنج، تنظیم نادرست می تواند باعث ورود دانه های سالم به خروجی دانه شکسته یا ضایعات شود. بنابراین تست با سایز واقعی برنج ضروری است.
تفاوت بوجاری و سورتینگ چیست؟
بوجاری معمولا بر اساس اندازه، وزن، شکل و رفتار ماده در جریان هوا کار می کند. سورتینگ نوری با دوربین و سیستم پرتاب، عیوب رنگی، ظاهری و برخی مواد خارجی را تشخیص می دهد.
آیا دستگاه ترکیبی بهتر از دو دستگاه مستقل است؟
نه همیشه. دستگاه ترکیبی فضای کمتری می گیرد و ممکن است برای یک محصول ثابت مناسب باشد. دستگاه های مستقل انعطاف، تعمیرپذیری و امکان توسعه بیشتری دارند. تصمیم باید بر اساس نوع کار و برنامه آینده انجام شود.
چرا ظرفیت واقعی دستگاه کمتر از عدد اعلامی است؟
زیرا ظرفیت به محصول، درصد ناخالصی، رطوبت، نرخ خوراک، نوع مش، میزان خلوص مورد انتظار و تنظیمات دستگاه وابسته است. عدد اعلامی بدون توضیح شرایط تست، قابل مقایسه مستقیم نیست.
دستگاه های بوجاری را نباید فقط بر اساس نام محصول یا ظرفیت دسته بندی کرد. مهم ترین تفاوت آنها در روش جداسازی است:
- سرند برای اختلاف اندازه
- باد برای ناخالصی سبک
- پیش پاک کن برای مواد درشت
- سنگ گیر برای مواد سنگین
- جداکننده ثقلی برای اختلاف وزن دانه ها
- تریور برای اختلاف طول
- سورتینگ نوری برای اختلاف رنگ و عیب ظاهری
اگر ناخالصی های محصول شما فقط کاه، خاک و ذرات ریز هستند، ممکن است سرند و مکنده پاسخگو باشند. اگر سنگ، دانه پوک، دانه شکسته یا عیوب ظاهری هم وجود دارد، احتمالا به ترکیب چند مرحله نیاز دارید.
بهترین تصمیم زمانی گرفته می شود که نمونه واقعی محصول بررسی شود، خروجی های دستگاه وزن شوند و خلوص، بازیابی و میزان هدررفت هم زمان اندازه گیری شوند.
منابع فنی منتخب
- راهنمای فنی پاک سازی بذر با ترکیب هوا و سرند از مرکز علوم بذر دانشگاه ایالتی آیووا.
- معرفی تجهیزات فرآوری غلات و بذر شامل سرند، جداکننده ثقلی، تریور و سنگ گیر توسط Cimbria.
- توضیح عملکرد جداکننده ثقلی و جداسازی بر اساس وزن مخصوص.
- توضیح عملکرد سنگ گیر برای جداسازی سنگ و مواد سنگین.
- توضیح عملکرد سیلندر حفره دار برای جداسازی بر اساس طول.
